جسور و بی هراس خبرنگاری که آواره اش کرده اند تا ما بی "اوریانا" ی وطنی مانده باشیم.

به بهانه مرگ اوريانا فالاچي

از همه جهان به سوي تو

نوشابه اميري

noshabehamiri@yahoo.com

۲۹ شهریور ۱۳۸۵

اوريانا فالاچي مرد. در جايي که دوست داشت، در کنارآنان که مي خواست، و آن گونه که خود طرحش را ريخته بود.

زني که ما روزگاري با شنيدن نامش به رويا فرو مي رفتيم؛ خود را در جايگاه او معنا مي کرديم و با او روزنامه نگاري را عاشق شديم. کسي که مي توانست چشم در چشم شاه ايران بدوزد و از ديکتاتور و زندانيان سياسي اش بگويد؛ با ژنرال جياپ، مجادله آزادي کند؛ در زدو خوردهاي مکزيک، پا به پاي شورشيان بدود و در ويتنام، کوله بر دوش در سنگر سربازان، "زندگي، جنگ و ديگر هيچ" را تجربه کند؛ بي آنکه حمايت ارتشي تا بن دندان مسلح را در پس داشته باشد. هم او که رژي دبره را در زنداني دور دست يافت و با وي به سخن نشست، و هم آنکه "آخرين مرد" حکومت سرهنگ ها را در يونان يافت و بدو عاشق شد....

زني با چشماني نافذ، کلامي دلنشين، و بليطي هميشگي براي رفتن. کسي که بر هيچ خاکي غنودن نمي توانست؛ کسي که ترس را نمي شناخت و آمده بود تا سخنگوي عصرخود باشد: عصر آزادي.

و ما، بي خبر از واقعيت هاي تلخ سرزميني که آزادي در آن تاب به بار نشستن نداشت، خود را در خيال به جامه او مي آراستيم، صراحت کلام او را، طوطي وار تمرين مي کرديم و به روزي مي انديشيديم که اوريانا فالاچي، ديگر"يکي" نباشد. دلمان غنج مي زد وقتي کسي مي گفت: "اوريانا فالاچي ايران". آن هم وقتي که هنوز به هيچ ديکتاتوري نگفته بوديم: آيا حاضريد به يک رفراندوم آزاد تن دهيد؟ و از هيچ سربازي نپرسيده بوديم: چرا مي جنگي؟ ....فراتر: وقتي که هنوز هيچ ديکتاتوري، ، چه دروني و چه بيروني ها را به چالش نخوانده بوديم.

ما به دورها مي انديشيديم، جايي دور از ميهن مان. به ديکتاتورهاي غيرخانگي، به سربازان آمريکايي، به زندانيان کمونيست يوناني، به ... و شايد درست از آن رو که در ناخودآگاه مان مي دانستيم خاک ما تاب پرسش آزادي را ندارد. و بيشتر: خود پرسيدن از آزادي را نمي دانستيم.

براي ما اوريانا، روزنامه نگاري بود که تنها قطب نماي زندگيش، "رسالت روزنامه نگاري" بود. رسالتي که داشتنش را "مجوز" نياز نبود. کسي که براي روزنامه هايي کار مي کرد که مجوزشان لغو نمي شد؛ مجوزي نداشتند که کسي بتواند آن را لغو کند. با سردبيراني کار مي کرد که در ترس زندگي نمي کردند؛ سردبيراني که فقط براي "ماندن" نيامده بودند؛ سردبيراني که تيتر اول روزنامه شان را خود انتخاب مي کردند، و همچنين اينکه چه کساني را به کار بگيرند يا نگيرند؛ همان ها که اوريانا را به کارگرفته بودند، تا به ديکتاتورها بتازد و بر جنگ خرده گيرد.

آري، اوريانا چنين بود، و روزنامه نگاري او نيز چنين. هم پرسيدن بلد بود و هم نهراسيدن.و بدينسان سال هاي سال، ما در برابر روزنامه نگار مي نوشتيم: اوريانا فالاچي. و تمام به اين اميد که روزگاري در برابر اين کلمه، نام ما نيز بنويسند.

اما تازيانه زندگي، نه از آن اميد چيزي باقي گذاشت، نه از آن صاحب اميد."اوريانا"ي ما به راه ديگر رفت. آنقدر که رودرروي خويش نيز بايستاد؛ و در صف آنان که روزگاري در مقابل شان بود. و بيشتر: ما ياد گرفتيم که مشق آزادي را بايد خود بنويسيم، بيفتيم و دوباره برخيزيم؛ به دورها نگاه نکنيم؛ جنگل از درخت غافل مان نکند... وباز هم بيش تر: تا ديکتاتور درون را به چالش نکشيده ايم، به زير کشيدن ديکتاتور برون چاره ساز نيست.

"اوريانا"ي ما اما با رفتنش نيز درس آخر داد: از آن خاکيم که از آن مي آييم. پس، يک روز، از "همه جهان به سوي تو مي آييم."

خارج از پست:  خانواده های سه زن اعدامی: کبری رحمانپور- نازنین فاتحی و فاطمه حقیقت پژوه با انتشار فراخوانی از مردم خواسته اند که همراه آنها در روز ۲ مهر ساعت ۵ بعد ازظهر در مقابل دفتر سازمان ملل اعتراض خود را به حکم اعدام اعلام کنند. آنها نا امیدانه عکس های عزیزان اعدامی خود را با خود همراه خواهند برد.

لینک خبر در پیوندهای روزانه آمده است.

بالاخره کاسه صبر دولت احمدی نژاد در برخورد با رسانه ها لبریز شد و تیغ در لفافه پیچیده ی "مهروزی" پیچیده اش را بیرون کشید.

دولتی که با پیشه ی اندکی صبوری و سیاستی شگفت بی آنکه هزینه های گزاف

توقیف رسانه ها را دهد؛آنچنان فضای اختناقی ایجاد کرده بود که اساسا بود و نبود رسانه ها به هیچ می مانست.

دولتی صبور در قیاس با دولت پیش که توقیف فله ای نشریات را در کارنامه خود داشت،‌پیش از این تنها یک توقیف داشت و آن روزنامه ارگان خود "ایران" بود.

همزمان با توقیف روزنامه شرق خبر توقیف ماهنامه تحلیلی "نامه" نیز انتشار یافت. "نامه" البته یک هفته پیش از شرق زخم مهرورزانه را خورده بود و صدایش در نیامده بود به امید مرحمی. مرحم قرار بود توضیح این باشد که شعر غزل بانوی ایران که 7 ماه پیش انتشار یافته بود، ترک سوار انقلاب را به سخره نگرفته، یا این شعر گزینه ای بود در آخرین لحظه از کتابی که یکسال پیش از آن با مجوز اداره ارشاد چاپ شد و ... .

خب! چشم تیزبینی که از میان کوهی از گوناگونی مطالب تئوریک در صفحاتی که میان نواندیشان دینی، زنان، دانشجویان، کارگران و ... تقسیم شده بود یکی همین شعر را یافته ؛ مرحمی هم نمی بایست به آستین داشته باشد.

توقیف شرق هم به بهانه ای چنین بود.یکی مهره شطرنج الاغ با هاله ای از نور گرداگرد سرش.جالب اینکه خبر هاله ی نور احمدی نژاد خیلی پیش از اینها تکذیب شده بود.حالا چرا به خود می گیرند هر شوخی هاله دار و هولوکاست دار و نفت سر سفره دار و ... را بماند.

دو نشریه دیگر در همان جلسه کمسیون نظارت بر مطبوعات داخلی به خاموشی رفت.

من از مرگ و طناب دار وحشت دارم 

من يک انسان از تبار شما هستم. نميخواهم بميرم. اما الان جسم بي روحي هستم که ترس طناب دار، خنده وشادي را از يادم برده است. خيليها به من ميگويند که تو اينهمه معروف هستيد، هنوز در زندان هستي؟ از زندان سختتر به همه آنها بگوييد من دوباره در يک قدمي مرگ ايستاده ام. من مثل همه شما از مردن ميترسم. کمکم کنيد تا اين آخرين نامه من نباشد.

همنوعان، انسان دوستان!

پدر و مادر عزيزم و برادر معلولم که خيلي نگران من هستند، هميشه دلشان به حمايتهاي شما گرم بوده است. من خيلي وقتها با خودم فکر ميکنم، کاش زندگيم طور ديگري پيش ميرفت. کاش ميتوانستم، درسهاي پيش دانشگاهي را تمام کنم. کاش مجبور نميشدم کار کنم و به مستخدمي خانواده شوهرم در بيايم. کاش به حد جنون نرسيده بودم. ولي من خيلي عذاب کشيدم و خيلي اذيت شدم. من واقعا قرباني هستم. و الان همين قرباني را ميبرند تا  با طناب دار اعدام کنند. اين سرنوشت لايق من نبوده و نيست.

من در اين روزهاي وحشت و ترس، دوباره دست ياري به سوي شما دراز ميکنم. از همه مطبوعات و رسانه ها و همه مردمي که از من حمايت کرده و گفته اند کبرا نبايد اعدام شود تشکر ميکنم. اينبار شايد براي آخرين بارميخواهم، آخرين اقدامات لازم را بکنيد تا واقعا اعدام نشوم و شايد آزاد شوم. من آزادي را دوست دارم. در روياهايم به آزاد شدن و زندگي خوب بعد از آن فکر ميکنم.

من به اندازه کافي رنج کشيده ام، کمک کنيد تا کابوس وحشتناکي که خيلي وقتها در خواب ديده و از ترس جيغ زده و از خواب پريده ام، عملي نشود. کمک کنيد از مرگ نجات يابم. هر چه ميتوانيد بکنيد، وقت تنگ است و روزها از پي هم سپري ميشود و هر تيک تيک ساعت، براي من صداي نزديک شدن طناب دار است. لطفا کمکم کنيد! من از مرگ و طناب دار وحشت دارم. من از طناب دار و جرثقيل نفرت دارم. من ميخواهم زنده بمانم. تمام راههاي ديگر به روي من بسته است. کسي به داد من نميرسد. تنها اميدم به مردم و همنوعانم است. دلم ميخواهم پدر و مادرم را بغل کنم.

 در پايان از زحمات خانواده ام و همه کساني که براي نجات من تلاش ميکنند متشکرم.

کبرا رحمانپور از زندان اوين

شهريور ۱۳۸۵

دیروز هاشمی شاهرودی از نهایت اختیارات خود استفاده کرد و پرونده رحمانپور را برای بار آخر به شورای حل اختلاف فرستاد تا حداکثر تا آخر همین ماه کبری از مرگ نجات یابد.

خرمشاهی این را فرصت اندکی می داند و نامیدانه به انتظار معجزه است.خبر را بخوانید

اتفاقا مرگ شوم کبری درست در کنار فعالیت کمپین تغییر قوانین چه پازل عجیبی را پر می کند.

این نقش قوانینی است که نه تنها همگام جامعه نیست که حتی بسیار عقب تر از آن مانده. وکیلی از حل ماجرا چنان عاجز مانده که از رسانه ها و فعالان حقوق بشری می خواهد کاری کنند. چون او دیگر به آخر خط رسیده.رئیس همان قوه قضائیه ای که پرونده فمنیست ها را به محاکمه می نشیند امروز صراحتا می خواهد زنان و فعالان اجتماعی کاری بکنند و قاضی پرونده حکم مرگ را که صادر می کند اشک می ریزد و پنهانی اشک هایش را پاک می کند تا خبرنگارها ترحم دادگاه را ندیده باشند.

اینجا دیگر نه تنها قانون بسیار عقب تر از افکار عمومی ملیون ها ایرانی ای که مرگ کبری را نمی خواهند لمیده که حتی خیلی دورتر از قضات و ریاست قوه قضائیه ای است که همه ما محکومان همیشه آنیم.

حقیقت این است که تلاش های داخلی و خارجی هزاران انسان و سازمان نتوانست حکم آن قاضی گریان را تغییر دهد و این یعنی رسالت سنگینی که کمپینی ها از فردای روز ۱ میلیون امضا به دوش خواهند کشید.

راستی بدم نمی آید امروز از عماد الدین  باقی و خاتمی و هزار اصلاح طلب مسلمان و نمایندگان فقه پویا بپرسم که آیا از این راه دور می بینند که قوانین ۱۴۰۰ ساله شان کجا خوابیده.

آیا می بینند زندگی زنانی را که باید فاصله سنی ۵۰ سال را نادید بگیرند تا مبادا ثروت باد آورده ی هم خوابگی ای اینچنین را به زخم خانه هایشان مرحم کنند.

آیا می بینند آن چارچوب مقدس خانواده ای را که زنی می تواند زنی دیگر را در آن تبدیل به جنازه ای بی جان کند و تنی تا تاسال ها بعد  معلق میان مرگ و هستی با طنابی که بالای سرش می چرخد زنده بماند.

تمام آن بهشت زیر پا داشته ها هستند که امروز مرگ پیرزنی را به تاوان خواهی برخواسته اند.(سیاه علیه سیاه- زن علیه زن)

تراژدی کبری رحمانپور قصه ای به غایت زنانه است. پرونده ای زنانه  گره خورده در هزار گره. گره ها به هم می رسند درست آنجایی که پسر خانواده ی مقدس یعنی آن پیرمرد ۷۰ ساله ایستاده.

مادری مثله شد. دخترکی جوان جوانی اش را به بوی خون آغشت که تا روز مرگ فراموش نکند بوی گس و رنگ کهنه ی سرخ خون را. دو زن دیگر ایستادند بر مسند قدرتی که به آنها اختیار می داد شرافتمندانه جان را از زنی دیگر  دریغ کنند. مردان همین پرونده راضی به رضایت اتند.

چرا زنان شاکیان سنگ شده این پرونده اند؟

هی ... بهشتی که زیر پای مادرانی! مرا توی بهشت راه نمی دهند. اما تو مراقب خودت باش. می خواهیم از آن بالا بیاوریمت اینجا.بهشت هم تا به حال پر شده از اینهمه زنی که لاجرم مادر هم بوده اند.پس بیا پایین که بی مصرف شده ای.

جهان دیگری داریم می سازیم.چشم از آسمان برداشته ایم. روی زمین می سازیم ات و دیگر مادری آنچنان موهبت مقدسی نیست که رنج سالیان را به خاطراش تاب آریم.

بهشت زیر پای همه ماست اگر زمین مان دادگر باشد و جهان مان جهانی دگر.بگذار در آن بهشت همه با هم باشیم. لذت زیستن در دنیا را دریغ مان کرده اید اینهمه سال به وعده بهشت؟ من نمی آیم در آن بهشتی که مرد نداشته باشد. پدرهای جهنمی نام شان را توی لیست ۱ میلون تایی می کارند که با هم در بهشت مان سیب بچینیم و با هم گاز بزنیم سیب های ممنوعه را.بهشت مادران هم مال همان کتاب های مقدس!من یکی پا به بهشتی نمی گذارم که تو ساخته ای.

به هوش باش که ما به کار ساختن بهشتی دیگریم و جهانی دگر.

ایمیل ام را باز می کنم. مریم با سابجکت فوری فوری دو ایمیل فرستاده. همین طور سوسن . این یعنی یک خبر بد.

خبر بد را باز می کنم: به دستور اماکن برنامه امروز لغو شده است. بچه های از ساعت 3 آنجا ....

دیر رسیده ام دفتر. تمنا می کنم ساده ترین سوژه ممکن را رئیس اخمالو به من بدهد تا ساعت 3 شر آن چهار خبر کذایی را بکنم و برم. سوژه تبدیل به معضلی می شود که تا ساعت 3 و نیم تمام نمی شود. بالاخره به همان دو خبر رضایت می دهم و ....

تاکسی تلفنی نیست. میدان ولیعصر داغ و شلوغ‌، مثل همیشه. بالاخره بهانه پیدا کردم برای وسوسه ای قدیمی. می پرم ترک موتور. واااااااااااااااای. معرکه بود. خیلی با مزه بود. دم دستی ترین تجربه هر مردی و حتی هر پسر بچه ای برای من چه بکر بود و شیرین.

گاز می داد و  من انقدر دلم می خواست جیغ بکشم که نگو.

کف پای راستم داغ شد. راننده من داشت با صدای بلند  نقادی می کرد:" به خدا من نمی فهمم این چه مملکتی شده. دخترها کار می کنند. سوار ترک موتور می شوند. خب حتما کار داری که سوار شدی. ولی من به خاطر این ناراحتم که مردها چرا انقدر بی غیرت شدند. چرا مردا انقدر کار نمی کنن که زنهای ( با شخصیتی!!!!!!!) مثل تو مجبور نباشن به خاطر یه لقمه نون تن به آب و آتیش بزن"

کف پایم داغ تر شد. پایم  را گذاشته بودم روی اگزوز. کف کفش ام ذوب شده بود. صدایم رو در نیاوردم.

اون هم داشت برای خودش آواز می خوند و بعد می گفت پول ، پول، فقط به خاطر پول مجبورم. زن که هیچی خود خامنه ای هم که بیاد می گم 2 و نیم کرایه ات رو بده ببرم .

... خوشا فریاد زیر آب .... لابد من هم گوگوش بودم.

رسیدیم.

بچه ها نشسته بودند روبروی در ورودی جایی که قرار بود سمینار برگزار شود. نوشین و محبوب و منصوره و سوسن و هما  رفته بودند کلانتری برای لابی.

محبوب از کلانتری زنگ می زند. کلی می خندیم. شماره کلانتری دوباره می افتد. نوشین و منصوره رفته اند برای چانه زنی . بچه کم کم جمع می شوند . خبری نیست. نه مامور لباس شخصی نه نیروی انتظامی. بچه های لابی گر آمدند. بابک احمدی هم از سخنرانانی است که خیلی زود رسیده و سر پا مانده و منتظر . نوشین:" می گن شما این سمینار را نگذارید خودمان دو روز دیگه بهتون سالن می دیم." نوشین هم گفته خودمان که شل نیستیم. سالن گرفتیم ، بگذارید کارمان را بکنیم.

خلاصه برنامه مالید. جمعیت زیادتر می شود و میهمان ها هم می آیند. شیرین عبادی می آید  و دورش زود شلوغ می شود.بچه ها همان جا تصمیم می گیرند طبق برنامه آغاز به کار کمپین را اعلام کنند.

اولین امضاها جمع می شود. اولین اسامی نوشته شدند تا کی و کجا امضا 1 میلیونوم نوشته شود.

می دانم دور نیست ، می دانم دیر نیست.

رئیس دانا، زرافشان و هما خانوم ، بابک احمدی، فرهاد آئیش ، فرزانه طاهری؛ همه بچه های مرکز فرهنگی و کلی از بچه های شهرستانها اومده بودن. مهمون ها خیلی زیاد بودن که حالا تو وبلاگ های دیگه می بینید. چون من امضا جمع می کردم خیلی حواسم نبود که اومده و کی نیومده.

1 ملیون امضا دور نیست. موتورسواری هم خیلی حال می ده.

 اما به نظر من ما چاره ای نداریم جز اینکه تن فروش را جدای از روسپی بنگریم.

روسپی کودک ناخلف شرایط فرهنگی و ساختار اجتماعی است و تن فروش زاده نابرابری های طبقاتی.

روسپیان تعداد زیادی از خود ماییم.این را به مثابه توهینی به خود قلمداد نکنیم. به نظر من روسپی با تن فروش یک تفاوت عمده دارد. یکی به دنبال پول است و دیگری در جستجوی عشق یا عاطفه یا حمایت یا حتی به دنبال کشف یک جواب.

از کلمات نترسیم.سکسولوژیستی می گفت در ادبیات کهن "جان ده" کاربرد امروز "جنده" را داشته.

منظور من از روسپی آن بار منفی موجود در واژه نیست. ما با این کلمه از واقعیت های زیادی فرار می کنیم. ازواقعیت مردان و زنان متعهد و با اخلاق و به اصطلاح نرمالی که با وجود حفظ ظاهرها عاشق می شوند و زندگی دو گانه ای را می پذیرند.

آنها تن خود و روح خود را به قیمت های بسیار بالایی می فروشند.به قیمت های انسانی تری و روابطی بسیار انسانی برقرار می کنند.

یادداشت زیر برای پرونده زنستان نوشته شده بود. شاید نتوانستم منظورم را بگویم و شاید باید واژه دیگری اختراع کنیم. به هر حال هر وقت بحث روسپی گری مطرح می شود این نوع روابط هم به میان میاد. سیمون دووبوار به این زنان می گوید روسپیان بلند پایه. تنوع طلبی تنها یک واژه است برای از سر باز کردن موضوع. 

روسپیگری ای که من از آن نوشتم مترادف فحشا نیست. تا به حال این موضوع را مکتوب نکرده بودم ولی ایمان دارم به آنچه در زیر می خوانید. این یکی از پست هایی خواهد بود که با دقت بخش نظرات اش را خواهم خواند.

باید به یک سئوال ساده جواب دهم: روسپی کیست؟

 اول این رو بخونید که خیلی مهمه. بعدا درباره اش بیشتر می نویسم.

 اینم به اضافه بخونید من حال ندارم الان ژست بدم ولی تو رو خدا بخونیداش.

قرار بود تلوزیون عزیز بد کاره محبوبه " کافه ترانزیت" رو نشون بده. این که می گم عزیز به این خاطره که محبوبه بهش برمی خوره اگه بگیم تلوزیون اش اولین تولید کارخانه پارسه و سازنده هاش برای موزه "لوازم خانگی پارس" دربدر دنبال اشن و بد کاره هم به این خاطر که این بدبخت هف هشت تا کانال داره که باید دائم با پیچ گشتی کوک بشه.

خلاصه تازه از خواب بیدار شده بودیم و داشتیم التماس تلوزیون عزیز رو می کردیم که یه خانم ملیحی صداش رو ریخت تو گوشمون و داشت با یه لهجه ی با مزه یه شعر عهد شاه وزوزکی ایرانی می خوند.

معلوم شد این خانم اسم اش الدیسا است و ایتالیایی و دنبال حقیقت و عرفان این برنامه ها.

الدیسای برنامه رو نشونده بودن روی چهارتا پله سنگی و اون هم درباره ایران حرف می زد. این پرنس ملیح یه روسری سر کرده بود و از زیرش یه کلاه پارچه ای گذاشته بود و از اون مانتوهایی تن اش بود که اول انقلاب مد بود. گل و گشاد مثل گونی.

مجری برنامه هم به موازات پرنس مجذوب ایران روی همون پله بود و واله و شیدا زل زده بود تو چشم های الدیسا. من فکر می کنم اون نمای دور هم بی دلیل نبوده.

خلاصه الدیسا با واژه های با نمکی مثل اینکه" اینها برای آدم ماندنی است. ما می میرم و چوب می شیم" یعنی عرفان و اینها می مونه وگرنه وقتی ما بمیریم مثل یک تکه چوب خشکیم و ... .

بالاخره الدیسا راه افتاد توی راه باریکه روبرو و دوربین از پشت سر نگاه اش کرد. حالا نریشین رو داشته باشید:" حالا من الدیسایی را دیدم که خیلی بیشتر از ما ایرانی است... و حالا می گویم الدیسا دوباره به وطن معنوی ات برگرد. الدیسا برگرد"

اینها رو صدای محزون مردی ناله کنان می گفت. حالا جالبه که الدیسا داشت می رفت یه جای دیگه مثل تاجیکستان یا اونورا. حالا چرا وطن معنوی اش ایران شد بماند.

این نریشن که تموم شد من و محبوب مثل میخ زل زدیم تو چشم های هم و با هم کلمه های مشابهی گفتیم.

 زن ایرانی می تونه بره مثلا در باره تمدن غرب یا همون شرق حتی این طور از نزدیک آشنا شه؟ زن ایرانی می تونه بدون اجازه شوهرش پاشو تو فرودگاه بین المللی بزاره؟ تازه اگه مثلا بره فرانسه یا همون ایتالیای الدیسا خانم بعد مثل اونها لباس بپوشه و همچین مستندی هم اگه ازش بسازن می تونه به انگ جاسوسی فکر نکنه؟

اصلا مگه زن ایرانی حق داشت تو همین گل و بلبل خونه ای که اگه آدم عرفان نفهمه چوب خشکه یک ساعت تو خیابون باشه؟

جایی که الدیسا حرف می زد فکر کنم باغ یه مقبره عهد بوقی بود. دلم می خواست دوباره این فیلم رو ببینم و آخرش بگم:" الدیسا خانوم برگرد. می خوام ببرم ات میدون 7 تیر"